Twee erg verschillende verzetshelden
Hubertina Aretz en Leopold Flam: hoe een Duitse pastoorsmeid en een Joodse bedelaarszoon samen in het verzet belandden
Hubertina Aretz (1893-1973) en Leopold Flam (1912-1995) werden allebei in Berchem door de nazi’s gearresteerd op 15 maart 1944 en in de Begijnenstraat gevangengezet. In mei 1944 werden ze naar een concentratiekamp gedeporteerd en vandaar naar een werkkamp. Allebei overleefden ze de gruwel en allebei schreven over hun ervaringen. De oorlog bracht deze twee erg verschillende mensen samen.
Kristien is de auteur van heel wat boeken, fictie zowel als non-fictie. Ze heeft ook literatuur en creatief schrijven gedoceerd aan de KU Leuven en aan het conservatorium van Antwerpen. Ze vertelt met passie over de onderwerpen die haar nauw aan het hart liggen.
Over Hubertina Aretz publiceerde Kristien de historische roman Hubertina (2021). Samen met Guido Van Wambeke stelde zij het boek Ik zal alles verdragen, ook mezelf (2023) samen met een selectie uit de dagboeken en briefwisseling van Leopold Flam. In En altijd is het de vrouw (2025) vertelt ze het bewogen leven van Leopold Flam aan de hand van zijn dagboeken.
Hubertina begon haar leven in Duitsland als dochter van een mijnwerker, een man uit Nederlands Limburg die de grens was overgestoken op zoek naar werk. Leopold werd in Antwerpen geboren, zijn ouders waren het jaar voordien uit Lublin naar België geëmigreerd. Het waren doodarme Joodse mensen die met bedelen aan de kost probeerden te komen. Hun zoon Leopold slaagde erin professor filosofie te worden. En hij overleefde dus de Holocaust. Na de oorlog ontmoetten Leopold en Hubertina elkaar nog één keer op een bijeenkomst van verzetsmensen. Wat Leopold Flam van Hubertina dacht weten we niet, maar Hubertina bewonderde hem. We mogen aannemen dat de erg katholieke Hubertina nooit geweten heeft dat Leopold Flam lid was van de communistische partij én vrijmetselaar. Vermoedelijk heeft Leopold Flam nooit geweten dat Hubertina na de oorlog het voor de collaborateurs heeft opgenomen. Het leven van deze mensen geeft een idee van de complexiteit en tegenstrijdigheden van de oorlogsjaren. Het maakt deze periode concreet en levendig.




.jpeg)
