Lezingen

Gwendolien Sabbe

Belgische circusartiesten in amerika

"Clementine, hier sta ik aan eene van de lithos die hier met honderde aan de muren geplaatst worden. Henri"

Dit schrijft acrobaat Henri ‘Bento’ Frans op de achterkant van de foto aan zijn vrouw Clementine wanneer hij doorheen Amerika tourt met het befaamde Barnum & Bailey Circus, van 1910 tot 1912.

Henri Frans is één van de zestigtal Belgische circusartiesten die begin vorige eeuw met de Red Star Line naar Amerika trok om er hun act in de grootste circussen van die tijd zoals Barnum & Bailey, Ringling Brothers, in Vaudevilletheaters of op Fairs te spelen. 

Ze kruisen Amerika door, zijn constant onderweg van contract naar contract, hangen hier en daar de toerist uit, maken vrienden, missen het thuisfront, beleven avonturen en catastrofes. Sommigen gaan één of meerdere keren op en af tussen België en Amerika, anderen blijven er voorgoed. 

Met foto’s, archiefdocumenten, audio- en videofragmenten vertelt Gwendolien Sabbe het verhaal van deze artiesten. Ze beschrijft hoe hun leven onderweg in Amerika er uit zag en zoemt in op enkele persoonlijke verhalen. Waarom vertrokken ze? Waarom besloten sommigen om er te blijven, anderen juist niet? Hoe zag een dag bij Ringling Brothers eruit? Wat deden ze op hun vrije dag? Hoe deden ze hun was? Waar sliepen en aten ze? Hoe was het voor hen om in een Vaudevilletheater te spelen? Hoe anders was het in Amerika in vergelijking met hun tourleven in België of Europa? Hoe belangrijk is Amerika nog voor hedendaagse circusartiesten?

--- 

BIO 
Na haar studies geschiedenis aan de KULeuven gaat Gwendolien Sabbe aan de slag als adjunct adviseur toegankelijk voor personen met een handicap op de dienst Welzijn van de Provincie West-Vlaanderen. De lokroep om de cultuurwereld in te duiken, begint al vlug luider te klinken en ze beslist deeltijds te werken als freelance journaliste met een focus op cultuur en lifestyle en deeltijds  als pers- en communicatie verantwoordelijke voor het Vlaamse circusgezelschap Cirq’ulation Locale. Het is daar dat ze voor het eerst kennis maakt met de hedendaagse circuswereld. Ze leert circusartiesten kennen, hun creatieproces, het tourleven, de Europese circusfestivals en de theaters waar regelmatig circus op het podium passeert. In haar volgende job als programmator podiumkunsten in het Cultuurcentrum Scharpoord in Knokke-Heist introduceert ze circusvoorstellingen in het programma. Ondertussen schrijft ze voor Circusmagazine en behaalt ze haar diploma Stadsgids in Brugge.

Haar kennis en netwerk van het hedendaagse circus breidt ze uit in haar volgende job als programmator circus – humor – circus&straattheaterfestival ‘groote stooringe’ in cultuurcentrum De Spil Roeselare. Wanneer ze in Circusmagazine een artikel leest over Belgische circusartiesten in Amerika geraakt ze in de ban van het onderwerp. Ze belist een jaar loopbaanonderbreking te nemen om een historisch onderzoek te beginnen naar de vele Belgische circusartiesten die in de periode 1900-1940 naar Amerika trokken. Omdat ze de verhalen op een frisse manier met veel mensen wil delen, volgt ze de Postgraduaat ‘Digital Storytelling’ aan het KASK Gent. 

Op dit moment combineert ze haar job bij De Spil met het onderzoek en het delen van de verhalen met een breed publiek, o.a. via de expo ‘Circus Onderweg’ in het Huis Van Alijn, artikels in Circusmagazine en de verder uitbouw van het online platform Circus Nomads ( www.circusnomads.com, Facebookpagina en Instagram). 

Het onderzoeksproject en de verschillende kanalen waar ze de resultaten deelt, krijgen ondersteuning van de Vlaamse Gemeenschap binnen het Circusdecreet.

Foto's